چاپ کردن این صفحه

خواص انواع حجامت ها
مطلب ویژه

21 مرداد 1393
نویسنده :  

در طب سنتی ایران حجامت به طور کلی به دو دسته تقسیم می شود:

  1. حجامت خشک (بادکش)
  2. حجامت تر

حجامت خشک : نوعی حجامت است که در آن از بدن خارج نمی شود. بلکه فقط با گذاشتن یک یا چند لیوان روی مواضع خاصی از بدن عمل مکش روی پوست انجام می شود و بدین وسیله یک التهاب موضعی ایجاد می گردد.

حجامت خشک خود بر دو قسم است:

حجامت سرد و خشک : نوعی حجامت است که خلاء مورد نیاز توسط پمپ مکنده (ساکشن الکتریکی یا مکانیکی) بدون حضور گرما و آتش روی بدن اجاد می شود و تاثیر آن به مقدار جزئی کمتر از حجامت گرم و خشک است.

حجامت گرم و خشک : نوعی بادکش گذاری است که توسط شعله ، خلاء لازم در لیوان حجامت ایجاد می شود و لذا به آن گرم و خشک اطلاق می شود و در گذشته به آن لیوان یا کوزه انداخت گفته می شد.

 

توجه : مبحث بادکش درمانی یا حجامت خشک خود مبحث مجزا و گسترده ای است و تاکنون ده ها جلد کتاب و صدها مقاله راجع به تاثیرات درمانی بادکش و مکانیسم ایجاد این تاثیرات در جهان به چاپ رسیده است.

حجامت تر : این نوع از حجامت با خارج نمودن مقداری از خون بیمار همراه می باشد مواضع توصیه شده جهت انجام حجامت تر در مکاتب مختلف طب سنتی متفاوت می باشد.

حجامت عام : بین دو کتف ، حدوده مهره های سوم و چهارم سینه ای ت3 و ت4 انجام می شود و در احادیث و روایات با عنوان (حجامت نافع ) نام برده شده است.

حجامت سر : محل این حجامت یک وجب شخص حجامت شونده از نوک بینی تا فرق سر (ملاج یا فونتانل قدامی ) می باشد. این گونه از حجامت با تکنیک خاصی انجام می شود و در روایات با عنوان (حجامت نجات بخش) نام برده شده است.

حجامت کمر یا چهاربند : این حجامت در گودی کمر ، حدود مهره اس 1 انجا می شود و از آن در روایات با نام ( حجامت رهاننده) یاد شده است.

حجامت ساقها : محل این حجامت یک وجب شخص حجامت شونده از قوزک خارجی پا به سمت پشت ساق پا می باشد.

حجامت نقره : در گودی گردن انجام می شود و مختص اطفال می باشد.انجام این گونه از حجامت برای بزرگسالان به علت احتمال ایجاد فراموشی نهی شده است.

حجامت زیر چانه (تحت الذقن ) : این حجامت در درمان عفونتهای دهان و دندان روشنی پوست و صورت و رفع آکنه های چرکی مفید است .

حجامت پشت گوش : بیشتر در رفع آکنه های سر و صورت و روشنی پوست صورت کاربرد دارد.

حجامت موضعی : بر اساس تشخیص پزشک و نوع بیماری در موضعی خاصی انجام می شود . از جمله روی کفل ها ، اطراف مقعد ، روی ران ، حجامت کلیه ، قاعده ریه ، حجامت کبد و ....

حجامت خورشیدی : در واقع همان حجامت عام است با این تفاوت که برای آماده نمودن بیمار و هدایت خون به موضع حجامت قبل ازانجام حجامت تر اطراف حجامت و بادکش لغزان تحریک شده و سپس حجامت انجام می شود.

توجه : برای آماده ساری بهتر موضع حجامت جهت حصول نتیجه بهتر از حجامت نوع خشک یا تر می توان موضع حجامت را با روغن های طبیعی نظیر روغن زیتون ، روغن سیاهدانه ، روغن کنجد و یا گل بنفشه چرب نمود.

 

ایام مناسب جهت حجامت:

زمان مناسب جهت انجام حجامت را از سه بعد بررسی می نماییم:

در طی سال چه فصول و ماه هایی برای حجامت مناسب تر است ؟

در هرماه جه روزهایی برای حجامت مناسب تر است؟

در هر روز چه ساعتی جهت انجام حجامت مناسب تر است ؟

 

امام رضا (ع) : فصل بهار روح زمان هاست و دراین فصل خون به هیجان در می آید لذا از فصد و حجامت در این فصل استفاده کن .

امام صادق (ع) : حجامت کردن در ثلث اول فروردین ماه (آذر ماه رومی ) به اذن خداوند متعال باعث صحت یک سال از بیماری هاست.

 

در احادیث ائمه معصومین به خصوص حضرت امام رضا (ع) از حجامت در ماه کانون اول رومی (دی ماه ) نهی شده است. به طور کلی به ترتیب فصول بهار، پاییز، تابستان و زمستان جهت انجام حجامت توصیه شده اند.

البته بیان این ترتیب بدین معنی نیست که حجامت در فصل زمستان بی فایده می باشد بلکه موید تا ثیر بهتر حجامت در ترتیب عنوان شده می باشد و چه بسا با تشخیص پزشک ، حجامت حتی در دی ماه نیز در راستای درمان بیمار لازم تشخیص داده شده و تجویز شود در این صورت نباید صدقه دادان تلاوت آیه الکرسی و ذکر صلوات را از خاطر برد.

اما حجامت در چه روزهایی بیشتر توصیه شده است ؟

تاثیر جاذبه ماه و خورشید بر روی جانداران از دیر باز مورد توجه دانشمندان و حکما بوده است در برخی احادیث نیز بر حجامت در ایام پر فشار ماه که جاذبه ماه و خورشید در حداکثر میزان است تاکید شده است.

آیا حجامت فقط برای بیماران مفید است؟

پاسخ این سوال منفی می باشد همانطور که از احادیث متواتر مشخص است و تجربه و تحقیقات نیز آن را به اثبات رسانده است یکی از مهمترین اثرات حجامت تاثیر در پیشگیری از بیماری هاست و تقدم پیشگیری بر درمان همگان مبرهن و آشکار است.مشاهدات پزشکان مجرب عضو (موسسه تحقیقات حجامت ایران ) موید این مطلب است که سالمندانی که به طور مرتب جهت پیشگیری ار بیماری ها حجامت شده اند دارای سیستم های درونی سالمتری نسبت به سایر افراد می باشند البته تحقیق علمی و دقیقی به صورت گذشته نگر بر روی این افراد انجام نشده است که با عنایت خداوند ان شاء الله در آینده ای نزدیک انجام خواهد شد.

 همان گونه که بیشتر نیز گفتیم پیامبر اسلام فرموده اند که حجامت در روز سه شنبه هفدهم ، نوزدهم و یا بیست یکم ماه قمری صحت بخش بیماری یک سال است .

مشابه این حدیث که بر بعد پیشگیری حجامت تاکید دارد به گونه های مختلف از معصومین به طور متواتر در کتب معتبر روایی موجود می باشد .در حدیث معراج نیز آمده است ((یا محمد احتجم و امر امتک بالحجامه )) یعنی ای محمد حجامت کن و امتت را به حجامت امر کن.

با توجه به این حدیث شریف نیز در می یابیم که حجامت برای همه ی امت پیامبر توصیه شده است نه فقط بیماران .

چه افرادی را نباید حجامت نمود ؟

حجامت پیشگیرانه خطر آفرین نیست و با رعایت اصول صحیح می توان آن را حداقل سالی دو مرتبه در فصل بهار و پاییز انجام داد ولی حجامت به منظور درمان اگر توسط افراد غیر پزشک و غیر مطلع انجام شود ممکن است نه تنها موجب درمان نگردد بلکه مشکلاتی را نیز برای بیمار ایجاد کند. تجربه نشان داده است که برای افراد ذیل نباید حجامت انجام شود.

افرادی که طبق تعریف طب سنتی در گروه بلغمی مزاجها قرار می گیرند در این افراد ابتدا باید غلبه  بلغم را با برنامه غذایی و تجویز مسهل رفع نمود و سپس حجامت انجام داد در این گروه از افراد بادکش گرم وخشک جایگزین خوبی برای حجامت است.

زنان باردار تا پایان ماه چهارم حاملگی تشکیل کامل جنین

حجامت زنان در ایام عادت ماهانه (رگل ) به خصوص در اواخر عادت ممکن است موجب افت شدید فشار خون و مشکلات دیگر شود.

افراد دچار مشکلات انعقادی مثل کمبود پلاکت و هموفیلی

عده ای از پزشکان معتقدند که در افراد دچار فشار خون خیلی بالا ابتدا باید فشار خون را کنترل نمود و سپس اقدام به حجامت کرد. اما عده ای دیگر از پزشکان نیز معتقدند که حجامت این افراد هیچ مانعی و خطری ندارد و حجامت را باعث تعدیا فشار خون این افراد می دانند. حجامت افراد دارای فشار خون خیلی پائین ، در این افراد ابتدا با تجویز شربتی از عسل فشار بیمار تعدیل شده سپس حجامت انجام می شود.

در حالت گرسنگی و تشنگی شدید در حالت استرس روحی خستگی مفرط و در حالات روحی نا مناسب نظیر احتلام حجامت انجام نشود.

دکتر محمد جواد اسلامی پور

اینجانب دکتر محمد جواد اسلامی پور در سال 1374 از دانشکده پزشکی دانشگاه تهران فارغ التحصیل شده ام.در رشته طب سنتی به تحصیلات خود حدود 5 سال زیر نظر استاد خیراندیش مباحث مختلف طب سنتی را آموزش دیده و از سال 84 تاکنون با اجازه استاد به درمان بیماران به روش طب سنتی پرداخته ام.تاکنون بیش از 11 هزار بیمار با سابقه پزشکی مکتوب (پرونده پزشکی ) در این مرکز درمانی (درمانگاه ابوفاضل) تحت مداوا با طب سنتی قرار گرفته اند. امیدوارم مطالبی که در این سایت در دسترس شما قرار می گیرد مفید بوده باشد

آخرین ها از  دکتر محمد جواد اسلامی پور

موارد مرتبط

دیدگاه